Ergenlik, çocukluktan yetişkinliğe geçişin yoğun yaşandığı bir dönemdir. Genç, hem bağımsızlık hem de aidiyet arayışı içindedir. Ailelerin bu dönemde sıkça kullandığı “Eskiden böyle değildi” cümlesi, aslında değişimin ne kadar hızlı olduğunu gösterir.
İletişimin zorlaşması çoğu zaman ilişkinin bozulduğu anlamına gelmez. Gencin kendi kimliğini oluştururken ebeveynden biraz uzaklaşması beklenen bir durumdur. Önemli olan bağın tamamen kopmamasıdır.
Dinlemek konuşmaktan önce gelir
Gençler nasihat edildiğini hissettiklerinde kapanma eğilimindedir. Soru sormadan önce dinlemek, hemen çözüm sunmamak ve duyguyu küçümsememek iletişimi açar. “Bu kadar şeyi dert etme” yerine “Seni bu kadar üzen ne oldu?” gibi bir cümle çok daha davetkârdır.
Konuşma için uygun anlar bazen araba yolculuğu, bazen akşam yemeği sonrası bir yürüyüş olur. Yüz yüze oturup karşılıklı konuşmak yerine yan yana yapılan etkinlikler genci rahatlatabilir.
Sınırlar ve kurallar
Ergenlikte kuralların tamamen kalkması da, katılaşması da sorun yaratabilir. Az sayıda, net ve nedeni açıklanmış kural daha iyi işler. Gençle birlikte konuşulmuş kurallara uymak, dayatılanlara göre daha kolaydır.
- Eve dönüş saatleri ve ulaşım gibi güvenlik konularında net olmak
- Kural ihlalinde öfkeyle değil, önceden konuşulan sonuçla karşılık vermek
- Ders ve ekran konusunda ortak bir düzen kurmak
- Gencin özel alanına makul ölçüde saygı göstermek
Destek gerektirebilecek durumlar
Uzun süren üzüntü, arkadaş çevresinden kopma, derslerde ani düşüş ya da kendine zarar verme belirtileri varsa vakit kaybetmeden bir uzmana danışmak önemlidir. Ayrıntılı bir çerçeve için çocuk psikoloğuna ne zaman başvurulur sayfasına bakabilirsiniz.
Aile içinde sürekli çatışma yaşanıyorsa ebeveyn danışmanlığı bakış açıları kazandırabilir. Gencin ekran alışkanlıkları da konuşmaların sık konusu olduğundan ekran süresi sayfasını okumak faydalı olur.
Sabır, tutarlılık ve ilgi bu dönemin en değerli araçlarıdır. Diğer başlıklar için ana sayfaya göz atabilirsiniz; her ailenin durumu kendine özgüdür ve değerlendirme uzmanla yapılmalıdır.